Dünyaca meşhur milyonlarca öğrencinin kullandığı Scratch yazılımının kardeşi olan Scratch Jr, 5-7 yaş arası çocukların kendi interaktif hikaye, animasyon ve oyunlarını yapabildiği programlama öğrenmeye yardımcı olabilecek bir uygulamadır. Çocuklar, komut bloklarını kullanarak karakterleri hareket ve dans ettirebilir veya şarkı söyletebilirler. Ayrıca kendi karakterlerini meydana getirip, yine kendi sesleri ve görüntüleri ile hikayelerini de oluşturabilirler.

Scratch Jr (Junior), aynı şekilde Scratch’te olduğu gibi M.I.T üniversitesi tarafından üretilmiştir. Projede birçok programcı, tasarımcı, yazar, çizer, pedagog görev almıştır. Proje üniversite dışında farklı kurum ve kuruluşlardan da ekonomik olarak destek almıştır. Scratch Jr, İngilizce ve Fransızca gibi 7 dili desteklemektedir. Şimdi Scratch Jr uygulamasını yakından tanıyalım.

Arayüz

Scratch yazılımına göre Scratch Jr Resim 1’de görüldüğü gibi çocuklara yönelik yeniden tasarlanmıştır. Onların parmaklarına göre yazıları olmayan renkli ve resimli büyük düğmeler yapılmış. Bu düğmeler üzerindeki resimlere göre görevlerinin ne olduğu anlaşılabilmektedir.

Resim 1

Resim 1’de ekran üzerinde bütün düğme ve alanların görevleri gösterilmiştir. Buna göre ekranın ortasında çalışma alanı, bunun sağında sahneler solunda da karakterler bulunuyor. En atta ise karakterleri hareket ettirecek komutlar ve komut yerleşim alanı yer alıyor.

Çalışma alanı Resim 1’de görüldüğü gibi boş geliyor. Üstten arka plan resmi ekleyebilirsiniz. Scratch Jr kumsal, çöl, yeşil ovalar, uzay, gece, orman, oda, okul gibi oldukça zengin arka plan resimleri bize sunuyor. Bunun dışında sizlerde kendinize özgü yeni arkaplanlar oluşturabilirsiniz.
Ekranın sağ tarafında ise oyun ya da projenizde yer alan sahneler yer alır. Yer değiştirilebilen bu sahnelerin sağ üst köşelerinde sahne numaraları bulunur. Programlamaya başladığınızda bu sahneler arasında bu numaralara göre geçişler yapabilirsiniz.

Karakter Düzenleme Editörü

Resim 2

Scratch Jr’de insan, hayvan, eşya, bitki gibi oldukça çok sayıda karakter bulunmaktadır. Bu karakterleri kullanabildiğiniz gibi kendiniz de yeni karakterler oluşturabilirsiniz. Bunun için Resim 1’de sol bölümde karakter ekleme düğmesine basmalısınız. Burada boş bir sayfa seçtikten sonra karakter düzenleme editörü açılacaktır. Bu editörü varolan karakterleri de düzenlemek için kullanabilirsiniz. Bunun için karakterin sağındaki fırça simgesini kullanmalısınız.

Karakter düzenleme editöründe en üstteki isim alanında karakterinize bir ad vermelisiniz. Ortadaki çalışma alanının solunda hazır şekiller ve çeşitli çizgi kalınlıkları yer alıyor. En altta birçok rengin bulunduğu renk paleti bulunuyor. Sağ tarafta ise karakeri taşıma, döndürme, çoğaltma, silme, kamera ve boyama işlemleri için farklı araçlar var. Burada yer alan kamera aracını kullanmak için tabletinizin ayarlarından Sractch Jr uygulaması için aktif etmelisiniz. Aksi taktirde gözükmeyecektir. Karakterlerinizi özelleştirebileceğiniz bu araçla tabletinizin kamerasını kullanarak dış ortama ait bir görüntüyü karakterinize aktarabilirsiniz. Kamerayı kullanarak içinde resminizin olduğu eğlenceli oyunlar yapabilirsiniz (Resim 2).

Scratch Jr’da Programlama

Uygulamada programlamaya ait temel kavramlar güzel bir mantıkla ve çizimle aktarılmaktadır. Scratch Jr’de yer alan bütün komutlar, sırasıyla tetikleme komutları, hareket komutları, görünüm komutları, ses komutları, kontrol komutları ve sonlandırma komutları şeklinde 6 gruba ayrılmıştır. Her komut kendi grubunun rengiyle aynı renktedir. Bu şekilde komutları karıştırmamış olursunuz. Komutlar Resim 1’de en alttaki karakter resminin bulunduğu alana sürüklenip bırakılıyor. Komutları silmek için komut yerleşim alanından dışarı çıkarmanız yeterlidir. Komutlar yatay olarak birbirlerine yapıştırılacak şekilde arka arkaya dizilmelidir. Komutların kimisi değer alabildiği gibi kimisi ise almamaktadır. Ayrıca bir karakter için birden fazla komut dizisi de hazırlayabilirsiniz. Bunu o karakter için farklı durumlar meydana geldiğinde yapmalısınız.

Resim 3

Resim 3’te görüldüğü gibi roket ile dünya karşılıklı konuşturuluyor. Roket ilk mesajını (“Houston, bir sorunumuz var!”) söyledikten sonra mavi zarflı bir sinyal (haber) gönderiyor. Bu sinyal dünya karakteri tarafından alındığında o da kendi mesajını söylüyor. Dünya karakteri de buna karşılık turuncu renkli bir sinyal (haber) gönderiyor, roket bu haberi aldığında bu kez ikinci mesajını ekrana yazıyor, sonrasında kırmızı renkli sinyali gönderiyor. İlk sahne de karşılıklı olarak iki karakter böylelikle konuşturuluyor. Bir eylemin sonucu başka bir eylemi başlatacaksa burada tetikleyici grubundan mesaj gönderme ve alma komutlarını kullanmalısınız. Mesaj alma ve verme komutları programcılıkta fonksiyonlara karşılık gelmektedir. Görüldüğü gibi gayet mantıklı ve basit bir kurgu ile fonksiyon kavramı Scratch Jr’da verilebilmektedir.

Resim 4

Resim 4’te ise sırasıyla tetikleme, kontrol, hareket, görünüm komutları yan yana girilmiş. Yapılan iş, roket karakterini sağa doğru 7 birim hareket ettirmektir. Ancak, roketle dünya arasında uzak bir mesafe olduğu için bu hareketi bir döngü içerisinde yapmak daha mantıklıdır. Burada kontrol grubundan döngü komutu kullanılmıştır. Döngüler de programlamanın temel kavramlarından birisidir.

Bunlar gibi yine programlamaya ait mesaj görüntüleme, belirli bir süre bekletme, başka bir noktaya zıplama, sonlandırma gibi ufak tefek iş ve işlemlerde farklı komut grupları altında verilmektedir.

Scratch Jr diğer uygulamalar gibi belirli problemlerin çözüldüğü bulmacalara sahip değil. Üretme odaklı olup kendi hikaye, oyunlarınızı ve animasyonlarınızı sahneler üzerinde ses, yazı ve görsel öğeler kullanarak programlama yoluyla üretebilirsiniz. Ürettiğiniz bu projeleri arkadaşlarınızla e-posta yoluyla paylaşabilirsiniz. Arayüzünün basitliği, tasarım ve kullanılabilirlik açısından oldukça rahat. Tasarımda simgeler üzerinden hareket edilmesiyle Scratch Jr, evrensel bir kullanım kazanmıştır. Bu popülarite biraz da kimilerine göre görsel bir programlama dili olarak iddia edilen abisi Scratch yazılımından ileri geldiği düşünülmektedir.

Scratch Jr mobil aygıtlara yüklenebildiği gibi masaüstü bilgisayarlarda da çalışabilmektedir. Bunu şu linkten Windows ve Mac işletim sistemlerine göre indirip bilgisayarınıza kurabilirsiniz.

Teknik Özellikler  *
Uygulama AdıScratch Jr
Dilİngilizce
GeliştiriciScratch Foundation
Web sitesihttp://scratchjr.org

Versiyon1.2.51.2.5
Boyut41 MB25 MB
UyumlulukiOS 8.0+Andoid 4.2+
Uygulama içi ücretÜcretsizÜcretsiz

* Tablodaki bilgiler zamana bağlı olarak değişebilmektedir.